分数规划用来求一个分式的极值.其形式化表述是,给出 和 ,求一组 ,最小化或最大化
通俗来讲,这类问题类似于:每种物品有两个权值 和 ,选出若干个物品使得 最小或最大.
一般分数规划问题还会有一些特殊的限制,比如「分母至少为 」.
求解
二分法
分数规划问题的通用方法是二分答案法.假设当前二分到的答案为 ,则一组满足条件的 会让权值大于等于 .根据这一条件列不等式并变形
那么只要求出不等号左边的式子的最大值就行了.如果最大值比 要大,说明 是可行的,否则不可行.分数规划的主要难点就在于如何求 的最大值或最小值.
Dinkelbach 算法
Dinkelbach 算法1的大概思想是每次用上一轮的答案当做新的 来输入,不断地迭代,直至答案收敛.
例题
LOJ 149 01 分数规划
有 个物品,每个物品有两个权值 和 .求一组 ,满足 中恰好有 个 ,最大化 的值.
解法
把 作为第 个物品的权值,贪心地选权值前 大的物品.若权值和大于 则可行,否则不可行.
参考代码
#include <algorithm>
#include <cstdio>
#include <functional>
using namespace std;
constexpr int N = 100000 + 10;
constexpr double eps = 1e-6;
int n, k;
int a[N], b[N];
double c[N];
bool check(double mid) {
double s = 0;
for (int i = 1; i <= n; i++) c[i] = a[i] - b[i] * mid;
// 将权值从大到小排序
sort(c + 1, c + n + 1, greater<double>());
for (int i = 1; i <= k; ++i) // 选择前 k 个物品
s += c[i];
return s >= 0;
}
int main() {
scanf("%d %d", &n, &k);
for (int i = 1; i <= n; ++i) scanf("%d", &a[i]);
for (int i = 1; i <= n; ++i) scanf("%d", &b[i]);
double L = 0, R = 1;
while (R - L > eps) {
double mid = (L + R) / 2;
if (check(mid)) // mid 可行,答案比 mid 大
L = mid;
else // mid 不可行,答案比 mid 小
R = mid;
}
printf("%.6lf\n", L);
return 0;
}
洛谷 4377 Talent Show G
有 个物品,每个物品有两个权值 和 .
你需要确定一组 ,使得 最大.
要求 .
解法
本题多了分母至少为 的限制,因此无法再使用上一题的贪心算法.
可以考虑 01 背包.把 作为第 个物品的重量, 作为第 个物品的价值,然后问题就转化为背包了.那么 就是最大值.
在 DP 过程中,物品重量和可能超过 ,此时直接视为 即可.
参考代码
#include <algorithm>
#include <cstdio>
using namespace std;
constexpr int MAXN = 250 + 10;
constexpr int MAXW = 1000 + 10;
constexpr double eps = 1e-6;
int n, W;
int w[MAXN], t[MAXN];
double f[MAXW];
bool check(double mid) {
double s = 0;
for (int i = 1; i <= W; i++) f[i] = -1e9;
for (int i = 1; i <= n; i++)
for (int j = W; j >= 0; j--) {
int k = min(W, j + w[i]);
f[k] = max(f[k], f[j] + t[i] - mid * w[i]);
}
return f[W] >= 0;
}
int main() {
scanf("%d %d", &n, &W);
double L = 0, R = 0;
for (int i = 1; i <= n; ++i) {
scanf("%d %d", &w[i], &t[i]);
R += t[i];
}
while (R - L > eps) {
double mid = (L + R) / 2;
if (check(mid))
L = mid;
else
R = mid;
}
printf("%d\n", (int)(L * 1000));
return 0;
}
POJ2728 Desert King
每条边有两个权值 和 ,求一棵生成树 使得 最小.
解法
把 作为每条边的权值,那么最小生成树就是最小值.本题中需要求解一个完全图中的最小生成树,应利用 Prim 算法求解.
参考代码
#include <algorithm>
#include <cmath>
#include <cstdio>
using namespace std;
const int N = 1000 + 10;
const double eps = 1e-5;
int n;
double d[N][N], c[N][N], dis[N];
int x[N], y[N], z[N];
bool vis[N];
bool ok(double m) {
double ans = 0;
for (int i = 1; i <= n; i++) vis[i] = false;
dis[1] = 0;
for (int i = 2; i <= n; i++) dis[i] = 1e18;
for (int i = 1; i <= n; i++) {
double mn = 1e18;
int pt = -1;
for (int j = 1; j <= n; j++)
if (!vis[j] && mn > dis[j]) {
pt = j;
mn = dis[j];
}
if (!~pt) break;
vis[pt] = true;
ans += mn;
for (int j = 1; j <= n; j++)
if (j != pt) dis[j] = min(dis[j], c[pt][j] - m * d[pt][j]);
}
return ans >= 0;
}
int main() {
while (scanf("%d", &n) == 1) {
if (n == 0) break;
for (int i = 1; i <= n; i++) scanf("%d %d %d", &x[i], &y[i], &z[i]);
for (int i = 1; i <= n; i++)
for (int j = i + 1; j <= n; j++) {
d[i][j] = d[j][i] =
sqrt((x[i] - x[j]) * (x[i] - x[j]) + (y[i] - y[j]) * (y[i] - y[j]));
c[i][j] = c[j][i] = abs(z[i] - z[j]);
}
double l = 0, r = 10000000;
while (r - l > eps) {
double m = (l + r) / 2;
if (ok(m))
l = m;
else
r = m;
}
printf("%.3f\n", l);
}
return 0;
}
[HNOI2009] 最小圈
每条边的边权为 ,求一个环 使得 最小.
参考代码
#include <algorithm>
#include <cstdio>
#include <tuple>
#include <vector>
using namespace std;
constexpr int N = 3000 + 10;
constexpr double eps = 1e-9;
int n, m;
double dis[N];
vector<pair<int, double>> g[N];
bool check(double mid) { // 如果有负环返回 true
bool flag = false;
dis[0] = 0;
for (int i = 1; i <= n; ++i) dis[i] = 1e9;
for (int t = 1; t <= n; ++t) {
flag = false;
for (int u = 0; u <= n; ++u)
for (auto vw : g[u]) {
int v;
double w;
tie(v, w) = vw;
if (dis[v] > dis[u] + w - mid) {
dis[v] = dis[u] + w - mid;
flag = true;
}
}
if (!flag) break;
}
return flag;
}
int main() {
scanf("%d %d", &n, &m);
for (int i = 1; i <= m; ++i) {
int u, v;
double w;
scanf("%d %d %lf", &u, &v, &w);
g[u].push_back({v, w});
}
for (int i = 1; i <= n; i++) g[0].push_back({i, 0});
double L = -1e7, R = 1e7;
while (R - L > eps) {
double mid = (L + R) / 2;
if (check(mid))
R = mid;
else
L = mid;
}
printf("%.8lf\n", L);
return 0;
}
习题
- JSOI2016 最佳团体
- SDOI2017 新生舞会
- UVa1389 Hard Life
- 洛谷 P2868 [USACO07DEC] Sightseeing Cows G
- AtCoder Beginner Contest 324 F - Beautiful Path